موزه عصر آهن (تبریز- چهارراه منصور- کهنه خیابان)
مساحت این محوطه حدودا 28290 متر مربع (سه هکتار) می باشد که طول و عرض 102.276 را شامل می شود . محوطه مسجد کبوددر شمال ـ شمال غرب و شمال شرقی بنای مسجد کبود و در زیر چندین متر رسوبات و لایه های زمین شناسایی پایین تر از کد (کف مسجد) قرار گرفته است .

پیشینه مطالبات باستانشناسی در محوطه مسجد کبود در سال 1376 بر اثر اجرای عملیات خاک برداری جهت ساخت مجتمع تجاری مسکونی در جوار مسجد کبود آثاری از یک گورستان پیش از تاریخ کشف شد و این سببی شد برای شروع اولین مرحله کاوش باستانی که توسط نصرت الله معتمدی صورت گرفت و بیشتر جنبه نجات بخشی داشت .
از تعداد 38 گور بدست آمده از عصر آهن در این مرحله و دو اسکلت انسانی با اشیا داخل آن در یک گور اکنون در موزه آذربایجان نگهداری می شود . متعاقب آن سال 1379 چهار کاوش توسط دکتر علیرضا هژبری نوبری انجام گرفت .
همزمان با کاوش عملیات حفاظتی و مرمتی نیز آغاز گردید که هدف آن سامان بخشیدن به وضعیت اسکلت های انسانی و بقایای حیوانی بدست آمده از آنها مانند دندان و شاخ ، اشیا داخل گور مانند : سفالینه ها و شیء های فلزی و سایر یافته ها در خود محل بود .

حفاظت و مرمت آثار تنها شامل حفظ و مرمت آثار در آزمایشگاه نمی گردد بلکه سالم بیرون آوردن آثار ، حمل و بسته بندی صحیح آنها نیز از زمره فعلیتهایی است که به حفظ و نگهداری آثار کمک شایان توجهی می کند .
به همین منظور کارکاه مرمت در محوطه راه اندازی شد که شامل بخش مرمت سفال و مرمت اشیا فلزی و سایر یافته ها بود .
![]() |
تدفین واسکلت ها
مهم ترین آثاری که در محوطه مسجد کبود تاکنون شناسایی شده اند گور ها هستند که متعلق به هزاره اول پیش از میلاد می باشد .
تمام اسکلت ها به صورت جنینی یا چمباته ای مدفون و جهت های بدن وصورت متفاوت است گور نوزادان عمومآ ساده و گور نو جوانان در سازه های مربعی چینه ای و با دو ظرف سفالی همراه است .
موارد به دست آمده از حفاری ، بینسالهای ۷۹ و ۸۲ شامل اسکلت انسانی

سفال شامل :
۱ ــ سفالهای لعاب دار دوره اسلامی
۲ ــ سفالهای نخودی لبه تخت و آشپز خانه ای
۳ ــ سفالهای خاکستری
فلزات
اشیاء زینتی
حفاظت اسکلت های انسانی در محل :

۱ ــ پاک سازی خاکهای باقیمانده در اطراف اسکلت
۲ ــ تمیز کاری اسکلت ها از گل و لای و استحکام بخشی و تثبیت آنها با پارالوئید
۳ ةة ضد عفونی
۴ ــ نمک زدائی
۵ ــ تثبیت نهایی و چسبانیدن استخوانهای شکسته


